Over het politieke

Ziekenhuis  Over het politieke Ziekenhuis

Een zeer belangrijke stelling van Chantal Mouffe, hoogleraar politieke theorie aan de Universiteit van Londen, die ze uitwerkt in haar boek ‘Over het politieke’, is dat in de huidige samenleving tegenstellingen niet meer worden gedefinieerd in politieke categorieën, maar worden gevat in morele termen. Je ziet deze verschuiving onder meer in de discussies in de Tweede Kamer over immigratie en de islam, maar ook op tal van andere terreinen. Haar redenering is dat wanneer er geen kanalen zijn via welke conflicten een ‘agonistische’ vorm zouden kunnen aannemen, deze conflicten de neiging hebben zich op antagonistische wijze te manifesteren. Welnu, zegt ze, wanneer de wij/zij-confrontatie, in plaats van dat ze geformuleerd wordt als een politieke confrontatie tussen ‘tegenstanders’, wordt voorgesteld als een morele strijd tussen ‘goed’ en ‘kwaad’, dan kan de opponent slechts als een ‘te vernietigen vijand’ worden opgevat en draagt dit niet bij tot een agonistische aanpak. Ik kan het hier alleen maar mee eens zijn. Als we goed kijken, niet alleen naar de landelijke en de lokale politiek, maar ook naar gesprekken in het cafe over ‘de politiek’, dan worden steeds vaker standpunten ingenomen die in morele termen zijn gevat en niet in politieke termen. We leven dan wel in een postmoderne samenleving waarin het lijkt dat ‘het politieke’ minder belangrijk is geworden, en het potentiële antagonisme is verdwenen, het tegendeel is eerder waar. Zie het debat van afgelopen week in de Eerste en in de Tweede Kamer over de voorstellen van minister Schippers om de vrije artsenkeuze aan banden te leggen. Het verzet van drie PvdA-senatoren heeft weer overduidelijk laten zien dat ook in deze tijd van de Nieuwe Economie, het nog steeds de politieke tegenstellingen vanuit verschillende wereldbeelden en waardenstelsels zijn, die de politieke harten sneller doen kloppen. In dit concrete geval heeft de persoonlijke ervaringen van senator @AdriDuivesteijn er voor gezorgd dat de functie van het links/rechtsonderscheid nog kaarsrecht overeind staat. En dat is maar goed ook. Het postmoderne onderscheid om ‘voorbij links en rechts’ te denken, is niets anders dan een poging om niet meer vanuit belangen te denken en conflicten te vermijden en onder het vloerkleed te vegen. Het conflict dat in de Eerste Kamer tot uiting kwam, was niets anders dan een poging om in de politiek opnieuw vanuit belangentegenstellingen te denken. Namelijk de verschillen tussen de belangen van de burger die afhankelijk is van een arts (de leefwereld) en de belangen van de grote zorgaanbieders en het ministerie van VWS (de systeemwereld) die primair kijken naar kostenreducties. Het resultaat was een overwinning van de democratie.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

*