Concurrentie en publiek belang

NS-trein  Concurrentie en publiek belang NS treinOnlangs stond er een uitstekend artikel in de Volkskrant over de strijd die zich in Limburg afspeelt tussen de NS, Arriva en Veolia over een nieuwe provinciale OV-concessie. Veolia, een Frans bedrijf dat sinds 2006 lijnbussen, taxi’s en twee regionale stoptreinen in Limburg exploiteert, zal volgens journalist Sande Heijne zo goed als de slag met de NS en Arriva gaan verliezen. De belangrijkste reden volgens Sander Heijne is dat het managementteam van Veolia in Limburg door het moederconcern onlangs werd gedwongen een hoger bod uit te brengen ‘omdat onvoldoende rekening zou zijn gehouden met variabele kosten voor medewerking van de NS’. Met de nieuwe concessie, waarin door de staatssecretaris ook de stoptrein tussen Maastricht en Roermond is ondergebracht, is een nieuwe dimensie aan het aanbesteden van openbaar vervoer toegevoegd. Voor het eerst zal er Nederland worden geëxperimenteerd met concurrerende bedrijven op hetzelfde spoor. Op het trajectdeel rijden namelijk ook intercity’s van de NS.

Kijken we naar de kop boven het artikel, ‘Staatsbedrijven drukken private vervoerders weg’, dan is deze wel heel erg suggestief. Iedereen weet inmiddels dat de NS, een semi-overheidsbedrijf, sinds 1995 is verzelfstandigd. Het verloor in dat jaar het eigendom en het beheer van de infrastructuur, evenals het alleenrecht op vervoersdiensten op bet spoor. Ook de subsidies werden afgebouwd. Ook in de jaren daarvoor is de NS, een zelfstandige NV, ook nooit een volledig staatsbedrijf geweest. Arriva, een Britse vervoersorganisatie, lijkt een private onderneming, maar is feitelijk een onderdeel van Deutsche Bahn. Het is een van de grootste vervoersorganisaties in Europa, en verzorgt bus-, water-bus- en treinvervoer in het Verenigd Koninkrijk, Nederland, Denemarken, Malta, Portugal, Tsjechië, Hongarije, Slowakije, Polen, Italië, Spanje en Zweden.

En Veolia? Is dat dan wel een private onderneming? Nou, eigenlijk ook niet. Veolia Nederland is onderdeel van het Franse moederbedrijf Veolia Transdev waarvan de aandelen voor 60% in handen zijn van het Franse staatsbedrijf Caisse des Dépôts et Consignations. Bij alle drie de ondernemingen die de concessie hopen binnen te slepen, speelt de overheid dus een belangrijke rol. Op de een of andere manier lijkt het voeden van de beeldvorming dat ‘staatsbedrijven’ oneigenlijk concurreren met ‘private ondernemingen’ een gewilde hobby te zijn geworden van veel journalisten. Het is niet alleen een valse voorstelling van zaken, het voedt ook het onjuiste beeld als zou alleen ‘marktwerking’ van private bedrijven nog in staat zijn om in de huidige liberale samenleving het publieke belang goed te dienen. Integendeel, zou ik zeggen. Het zijn met name al die trouwe dienaren van het publieke belang in dit soort bedrijven die er voor zorgen dat er in dit dicht bevolkte land een goed openbaar vervoersysteem is.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

*